Wstęp
Właściciele nieruchomości często zaskakiwani są informacją o obowiązku uiszczenia tzw. opłaty adiacenckiej. Czym właściwie jest opłata adiacencka, kiedy może zostać naliczona, kto ją ustala i czy zawsze trzeba ją zapłacić? W niniejszym artykule odpowiadamy na te pytania, wyjaśniamy podstawy prawne oraz przedstawiamy praktyczne aspekty postępowania administracyjnego, w tym możliwość rozłożenia opłaty na raty.
Co to jest opłata adiacencka?
Opłata adiacencka to rodzaj daniny publicznoprawnej, którą właściciel nieruchomości (lub użytkownik wieczysty) może zostać obciążony, gdy wartość jego nieruchomości wzrośnie w wyniku określonych działań administracyjnych lub inwestycyjnych. Opłatę adiacencką wnosi właściciel lub użytkownik wieczysty, który dokonywał podziału, niezależnie od tego, jak zadysponował działkami po ich podziale (pozostawił dla siebie, zbył poprzez sprzedaż bądź darowiznę).
Opłata adiacencka jest ustalana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez określony organ gminy na rzecz tej gminy, która jest jej beneficjentem. Należy pamiętać, że opłata adiacencka stanowi rodzaj fakultatywnej opłaty, co oznacza, że obowiązek jej zapłaty powstaje dopiero w wyniku wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem właściwej decyzji administracyjnej.
Podstawę prawną dla ustalenia opłaty adiacenckiej stanowi ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W świetle przepisów wynikających z powyższej ustawy, do ustalenia opłaty adiacenckiej może dojść, w przypadku spełnienia łącznie poniższych przesłanek:
- nieruchomość, która została podzielona nie jest położona na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne lub leśne, zaś w przypadku braku planu nie jest wykorzystywana na te cele,
- rada gminy przyjęła uchwałę określającą stawkę opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, która weszła w życie przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, a orzeczenie sądowe prawomocne,
- wzrost wartości nieruchomości po podziale nieruchomości został udokumentowany w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego.
Wszczęcie postępowania
Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat liczonych od dnia:
- w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna;
- w którym orzeczenie sądu o podziale nieruchomości stało się ostateczne.
Ile wynosi opłata adiacencka?
Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości.
Wysokość opłaty adiacenckiej jest ustalana w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego z zakresu wyceny nieruchomości. Sporządzając operat szacunkowy, rzeczoznawca majątkowy bierze pod uwagę następujące czynniki:
- podstawą ustalenia opłaty adicenckiej jest wyłącznie wartość gruntu. Oznacza to, że przy wycenie pomija się części składowe danej nieruchomości (np. budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, drzewa i inne nasadzenia),
- ceny nieruchomości porównywanych przyjmuje się według ich poziomu na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, tak dla ustalenia wartości nieruchomości przed podziałem, jak i wartości nieruchomości po podziale,
- stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości,
- stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie sądowe o podziale stało się prawomocne.
Rozłożenie na raty płatności opłaty adiacenckiej
Opłata adiacencka może zostać rozłożona na raty. W tym zakresie wymagany jest wniosek osoby zobowiązanej do jej uiszczenia, który powinien zostać złożony przed uprawomocnieniem się decyzji administracyjnej ustalającej opłatę oraz powinien zostać należycie uzasadniony. Decyzję w przedmiocie rozłożenia opłaty adiacenckiej na raty, ich wysokości oraz ilości następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO).
Należy pamiętać, że decyzja o rozłożeniu opłaty adiacenckiej na raty ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ administracyjny nie ma ustawowego obowiązku rozkładania na raty należności.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Co to jest opłata adiacencka?
To opłata nakładana, gdy wartość nieruchomości wzrośnie w wyniku podziału, budowy infrastruktury lub scalenia. - Kto ustala opłatę adiacencką?
Opłatę adiacencką ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta w formie decyzji administracyjnej. Wysokość stawki procentowej opłaty ustala rada gminy w drodze uchwały, a nie może być ona wyższa niż 30% różnicy wartości nieruchomości. - Czy opłata adiacencka jest obowiązkowa?
Nie zawsze – jest nakładana tylko po spełnieniu określonych warunków i wydaniu decyzji. - Kiedy może powstać obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej?
Obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej powstaje, gdy następuje wzrost wartości nieruchomości w wyniku podziału, scalenia lub budowy urządzeń infrastruktury technicznej. - W jakim terminie gmina może nałożyć opłatę?
Do 3 lat od dnia, gdy decyzja podziałowa stała się ostateczna lub orzeczenie sądu stało się prawomocne. - Czy można rozłożyć opłatę adiacencką na raty?
Tak, ale wymaga to złożenia wniosku przed uprawomocnieniem się decyzji. Decyzja o rozłożeniu opłaty na raty ma charakter uznaniowy. - Czy można się odwołać od decyzji o ustaleniu opłaty ?
Tak, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w terminie 14 dni liczonych od daty otrzymania decyzji.
Kontakt
Jeśli potrzebujesz bardziej szczegółowej pomocy w powyższym temacie, zapraszamy do kontaktu:
- tel: 669 815 489
- e-mail: kancelaria@krpes.com.pl
- Formularz kontaktowy: Skontaktuj się.
