Choć w codziennych rozmowach często stawia się znak równości między windykatorem a komornikiem, w rzeczywistości to dwa zupełnie różne podmioty. Komornik Sądowy działa z mocy prawa i może prowadzić egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, natomiast firma windykacyjna to prywatny podmiot, który jedynie stara się odzyskać dług w imieniu wierzyciela lub nabywa określony dług celem jego wyegzekwowania. Problem pojawia się w sytuacji, gdy windykatorzy przekraczają granice prawa, podszywają się pod komorników i wywierają presję na dłużnikach. Warto więc wiedzieć, jakie są różnice między tymi instytucjami i jak zachować się w kontakcie z firmą windykacyjną.
Firma windykacyjna a komornik — kluczowa różnica
Choć w codziennych rozmowach często stawia się znak równości między windykatorem a komornikiem, w rzeczywistości to dwa zupełnie różne podmioty. Komornik Sądowy działa z mocy prawa i może prowadzić egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego. Firma windykacyjna to prywatny podmiot, który jedynie stara się odzyskać dług w imieniu wierzyciela — lub nabywa dług celem jego wyegzekwowania.
Zgodnie z ustawą o komornikach sądowych (art. 3 ust. 1) oraz Kodeksem postępowania cywilnego (art. 758 k.p.c.), tylko sądy rejonowe i działający przy nich komornicy mają prawo prowadzić postępowanie egzekucyjne i stosować środki przymusu. Windykatorzy nie mają takich uprawnień.
Co to jest firma windykacyjna?
Firmy windykacyjne najczęściej działają w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Co istotne, ich działalność nie jest objęta żadną odrębną, kompleksową regulacją prawną. Od osób wykonujących czynności windykacyjne nie wymaga się posiadania żadnych specjalnych kwalifikacji — ani zawodowych, ani etycznych.
W praktyce firma windykacyjna może działać na dwa sposoby:
- na zlecenie wierzyciela — np. banku lub prywatnego przedsiębiorcy — i ściągać należności w jego imieniu,
- po nabyciu wierzytelności — kupując dług (często przedawniony) od pierwotnego wierzyciela i egzekwując go na własny rachunek.
Co może zrobić firma windykacyjna?
Firma windykacyjna może podejmować takie same czynności jak każdy wierzyciel:
- przypomnieć o zbliżającym się terminie płatności,
- wysłać wezwanie do zapłaty,
- zaproponować ugodę pozasądową lub spłatę ratalną.
To wszystko. Windykator nie ma prawa:
- prowadzić egzekucji ani zajmować majątku,
- wchodzić do mieszkania lub miejsca pracy,
- żądać ujawnienia numerów kont bankowych czy szczegółów majątkowych,
- podszywać się pod komornika lub sugerować posiadanie jego uprawnień.
Nielegalne praktyki firm windykacyjnych
W praktyce firmy windykacyjne często przekraczają granice prawa, stosując wobec dłużników działania naruszające ich prawa lub dobra osobiste. Do najczęstszych należą:
- częste i nadmierne telefony o różnych porach dnia,
- wysyłanie wiadomości SMS, e-maili i listów bez wyjaśnienia, w czyim imieniu działają i jakie jest źródło długu,
- nachodzenie w miejscu pracy lub w miejscu zamieszkania,
- publikowanie obraźliwych komentarzy o dłużniku w mediach społecznościowych,
- bezpodstawne zgłaszanie rzekomego zadłużenia do biur informacji gospodarczej (BIG).
Jeżeli firma windykacyjna stosuje wobec Ciebie którekolwiek z powyższych praktyk — masz prawo się bronić i żądać zaprzestania bezprawnych działań.
Kancelaria Radcy Prawnego Emilia Struchowska
Masz wątpliwości co do działań firmy windykacyjnej?
Skonsultuj swoją sprawę z radcą prawnym — ocenimy sytuację i podpowiemy, jakie masz prawa.
Jak rozmawiać z firmą windykacyjną? Wskazówki dla dłużnika
Kontakt z firmą windykacyjną często wywołuje stres. Warto jednak zachować spokój i działać świadomie:
- Nie unikaj kontaktu — unikanie eskaluje działania windykatora i może skończyć się wpisem do rejestru dłużników lub sprawą sądową.
- Żądaj pisemnych informacji — poproś o dane wierzyciela, podstawę zobowiązania (numer umowy, datę zawarcia, podmiot). Jeżeli wierzycielem jest fundusz sekurytyzacyjny — zażądaj wyciągu z umowy cesji wierzytelności.
- Nie podawaj danych wrażliwych — numeru PESEL, adresu zamieszkania, szczegółów dotyczących majątku i dochodów.
- Każdą propozycję spłaty żądaj na piśmie — ustne obietnice nie mają mocy prawnej.
- Sprawdź, czy dług nie jest przedawniony — firmy windykacyjne często nabywają wierzytelności przedawnione które nie są już prawnie egzekwowalne.
Jeżeli firma windykacyjna stosuje wobec Ciebie którekolwiek z powyższych praktyk — masz prawo się bronić i żądać zaprzestania bezprawnych działań.
Firma windykacyjna czy kancelaria prawna — co wybrać dla wierzyciela?
Na rynku działa wiele firm windykacyjnych, które próbują konkurować z profesjonalnymi kancelariami prawnymi. Część z nich podszywa się pod kancelarie, choć w rzeczywistości nie są prowadzone przez radców prawnych ani adwokatów. Tzw. pseudokancelarie kuszą hasłami „bez opłat wstępnych” czy „gwarancja sukcesu” — w praktyce narażając klientów na straty.
Firmy windykacyjne często:
- nie zatrudniają profesjonalnych prawników,
- nie posiadają ubezpieczenia OC,
- opierają działania na praktykach sprzecznych z prawem lub na jego granicy.
Kancelaria radcy prawnego:
- działa zgodnie z przepisami i zasadami etyki zawodowej,
- posiada obowiązkowe ubezpieczenie OC,
- obsługuje sprawy wyłącznie przez osoby z uprawnieniami zawodowymi,
- gwarantuje zachowanie tajemnicy zawodowej.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym różni się firma windykacyjna od komornika sądowego?
Komornik działa na podstawie przepisów prawa i może stosować środki przymusu egzekucyjnego, posiadając orzeczenie sądu. Firma windykacyjna to podmiot gospodarczy, który działa w imieniu wierzyciela lub nabywa wierzytelności. Nie może stosować przymusu ani prowadzić egzekucji.
Co może zrobić firma windykacyjna ?
- Przypomnieć o terminie płatności,
- Wysyłać wezwania do zapłaty,
- Proponować zawarcie ugody pozasądowej.
Czego nie wolno firmie windykacyjnej ?
- Podszywać się pod komorników sądowych,
- Zastraszać, stosować groźby zastosowania środków przymusu,
- Nachodzić dłużników w miejscu zamieszkania lub pracy,
- Publikować obraźliwych lub negatywnych opinii o dłużniku w mediach społecznościowych,
- Nie ma prawa do zajmowania majątku, ani do wymuszania ujawnienia danych finansowych,
- Wysyłać nadmiernej liczby wiadomości SMS, e-maili lub listów bez wyjaśnienia źródła długu.
Czy muszę rozmawiać z windykatorem?
Nie masz takiego obowiązku. Możesz żądać wyłącznie kontaktu pisemnego. Masz też prawo odmówić podawania jakichkolwiek danych osobowych lub finansowych.
Co zrobić, gdy firma windykacyjna stosuje bezprawne praktyki?
Zbieraj dowody — zapisuj daty i treść rozmów, zachowuj wiadomości SMS i e-maile. Możesz złożyć skargę do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) lub dochodzić ochrony dóbr osobistych na drodze sądowej. Skonsultuj się z radcą prawnym — ocenimy, jakie kroki są zasadne w Twojej sprawie.
Jak sprawdzić, czy dług, który windykator próbuje wyegzekwować, jest przedawniony?
Skontaktuj się z kancelarią — sprawdzimy datę powstania zobowiązania, termin przedawnienia oraz to, czy nie doszło wcześniej do jego przerwania (np. przez uznanie długu lub wszczęcie postępowania sądowego).
Autor wpisu
r.pr. Emilia Struchowska
Radca prawny specjalizujący się w antywindykacji, egzekucji sądowej i prawie spadkowym. Doświadczenie zdobywała m.in. w kancelariach komorniczych, bankach i spółkach obsługujących fundusze sekurytyzacyjne. Każdą sprawę prowadzi osobiście.
