Wstęp
Zmiana przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego może znacząco zwiększyć jego wartość. Z zaistniałą zmianą może wiązać się również obowiązek zapłaty tzw. renty planistycznej. Czym dokładnie jest ta opłata, kiedy powstaje obowiązek jej zapłaty i kto ją nalicza? Wyjaśniam w poniższym artykule.
Co to jest renta (opłata) planistyczna ?
Renta planistyczna, znana również jako opłata planistyczna, to opłata nakładana przez gminę na właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, której wartość wzrosła wskutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Jest to rodzaj daniny publicznoprawnej, jednakże mimo posiadania charakterystycznych cech podatkowych, to w praktyce nie stosuje się do niej przepisów ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacji podatkowej.
Renta planistyczna jest określana jako:
,,nieopodatkowana należność budżetowa. W konsekwencji uchwały (rady gminy) w tym zakresie nie podlegają nadzorowi regionalnych izb obrachunkowych’’.
(L. Etel, Czy uchwały rad gmin w sprawie renty planistycznej i opłaty adiacenckiej są w nadzorze regionalnych izb obrachunkowych ?’’, FK 2010/3, s.40).
Powyższe oznacza, że w zakresie nakładania na właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości opłaty planistycznej, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie zachodzą podstawy prawne do ustalania terminu uiszczania opłaty planistycznej i naliczania odsetek za zwłokę (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 05.06.2008 r., II SA/Sz 285/08).
Podstawę prawną renty planistycznej stanowi art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwana dalej: ,,u.z.p.p.’’). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego, albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz lub prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości.
Wszczęcie postępowania
Postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia opłaty planistycznej zostaje wszczęte z urzędu przez właściwy organ administracyjny, po uzyskaniu informacji o zbyciu nieruchomości przez jej właściciela lub użytkownika wieczystego. Informację w tym zakresie gmina uzyskuje od notariusza, który przekazuje jej akt notarialny obejmujący sprzedaż nieruchomości. Następnie, gmina zleca rzeczoznawcy majątkowemu z zakresu wyceny nieruchomości sporządzenie operatu szacunkowego. W oparciu o sporządzony operat szacunkowy, organ wykonawczy gminy wydaje decyzję w przedmiocie ustalenia renty planistycznej.
Co ważne, dla ustalenia renty planistycznej jest istotne, aby wszczęcie postępowania w tej sprawia nastąpiło przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
Ile wynosi renta (opłata) planistyczna?
Wysokość renty planistycznej ustala radca gminy w drodze uchwały, której wysokość nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.
Wysokość opłaty planistycznej jest ustalana w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego z zakresu wyceny nieruchomości.
Wartość nieruchomości określa się z uwzględnieniem następujących czynników:
- wzrost wartości nieruchomości (całości lub jej części) stanowi różnicę pomiędzy wartością nieruchomości po uchwaleniu planu miejscowego a wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu,
- określając wartość nieruchomości (całości lub jej części) przed uchwaleniem planu miejscowego, należy brać pod uwagę przeznaczenie terenu wyznaczone w zmienionym planie (tj. poprzednim planie miejscowym) lub w przypadku jego braku faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości,
- określając wartość nieruchomości po uchwaleniu planu należy uwzględnić przeznaczenie terenu wynikające z nowego planu miejscowego.
Rozłożenie na raty renty (opłaty) planistycznej
Opłata planistyczna może zostać rozłożona na raty. W tym zakresie wymagany jest wniosek osoby zobowiązanej do jej uiszczenia, który powinien zostać złożony przed uprawomocnieniem się decyzji administracyjnej ustalającej opłatę oraz powinien zostać należycie uzasadniony. Decyzję w przedmiocie rozłożenia opłaty planistycznej na raty, ich wysokości oraz ilości następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO).
Należy pamiętać, że decyzja o rozłożeniu renty planistycznej na raty ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ administracyjny nie ma ustawowego obowiązku rozkładania na raty należności.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czym jest renta planistyczna?
To opłata pobierana przez gminę od właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, jeśli jej wartość wzrosła w wyniku uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), a nieruchomość została sprzedana. - Kiedy powstaje obowiązek zapłaty renty planistycznej?
Obowiązek zapłaty powstaje, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty sprzeda nieruchomość w ciągu 5 lat od wejścia w życie planu miejscowego (lub jego zmiany), który podniósł wartość tej nieruchomości. - Kto ustala wysokość opłaty planistycznej?
Wysokość stawek jest ustalana jest w drodze uchwały rady gminy, zaś sama opłata naliczana jest na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. - Jaka jest maksymalna wysokość renty planistycznej?
Wysokość opłaty nie może przekroczyć 30% wzrostu wartości nieruchomości. - Czy można rozłożyć opłatę planistyczną na raty?
Tak, ale tylko na wniosek zobowiązanego, złożony przed uprawomocnieniem się decyzji o opłacie. Decyzja o rozłożeniu ma charakter uznaniowy. - Czy można odwołać się od decyzji o ustaleniu opłaty ?
Tak. Odwołanie przysługuje do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO).
Kontakt
Jeśli potrzebujesz bardziej szczegółowej pomocy w powyższym temacie, zapraszamy do kontaktu:
- tel: 669 815 489
- e-mail: kancelaria@krpes.com.pl
- Formularz kontaktowy: Skontaktuj się.
